Aranya Kanda Sarga 12 – araṇyakāṇḍa dvādaśaḥ sargaḥ
|| agastyadarśanam ||
sa praviśyāśramapadaṁ lakṣmaṇō rāghavānujaḥ |
agastyaśiṣyamāsādya vākyamētaduvāca ha || 1 ||
rājā daśarathō nāma jyēṣṭhastasya sutō balī |
rāmaḥ prāptō muniṁ draṣṭuṁ bhāryayā saha sītayā || 2 ||
lakṣmaṇō nāma tasyāhaṁ bhrātā tvavarajō hitaḥ |
anukūlaśca bhaktaśca yadi tē śrōtramāgataḥ || 3 ||
tē vayaṁ vanamatyugraṁ praviṣṭāḥ pitr̥śāsanāt |
draṣṭumicchāmahē sarvē bhagavantaṁ nivēdyatām || 4 ||
tasya tadvacanaṁ śrutvā lakṣmaṇasya tapōdhanaḥ |
tathētyuktvā:’gniśaraṇaṁ pravivēśa nivēditum || 5 ||
sa praviśya muniśrēṣṭhaṁ tapasā duṣpradharṣaṇam |
kr̥tāñjaliruvācēdaṁ rāmāgamanamañjasā || 6 ||
yathōktaṁ lakṣmaṇēnaiva śiṣyō:’gastyasya sammataḥ |
putrau daśarathasyēmau rāmō lakṣmaṇa ēva ca || 7 ||
praviṣṭāvāśramapadaṁ sītayā saha bhāryayā |
draṣṭuṁ bhavantamāyātau śuśrūṣārthamarindamau || 8 ||
yadatrānantaraṁ tattvamājñāpayitumarhasi |
tataḥ śiṣyādupaśrutya prāptaṁ rāmaṁ salakṣmaṇam || 9 ||
vaidēhīṁ ca mahābhāgāmidaṁ vacanamabravīt |
diṣṭyā rāmaścirasyādya draṣṭuṁ māṁ samupāgataḥ || 10 ||
manasā kāṅkṣitaṁ hyasya mayāpyāgamanaṁ prati |
gamyatāṁ satkr̥tō rāmaḥ sabhāryaḥ sahalakṣmaṇaḥ || 11 ||
pravēśyatāṁ samīpaṁ mē kiṁ cāsau na pravēśitaḥ |
ēvamuktastu muninā dharmajñēna mahātmanā || 12 ||
abhivādyābravīcchiṣyastathēti niyatāñjaliḥ |
tatō niṣkramya sambhrāntaḥ śiṣyō lakṣmaṇamabravīt || 13 ||
kvāsau rāmō muniṁ draṣṭumētu praviśatu svayam |
tatō gatvā:’:’śramadvāraṁ śiṣyēṇa saha lakṣmaṇaḥ || 14 ||
darśayāmāsa kākutsthaṁ sītāṁ ca janakātmajām |
taṁ śiṣyaḥ praśritō vākyamagastyavacanaṁ bruvan || 15 ||
prāvēśayadyathānyāyaṁ satkārārhaṁ susatkr̥tam |
pravivēśa tatō rāmaḥ sītayā saha lakṣmaṇaḥ || 16 ||
praśāntahariṇākīrṇamāśramaṁ hyavalōkayan |
sa tatra brahmaṇaḥ sthānamagnēḥ sthānaṁ tathaiva ca || 17 ||
viṣṇōḥ sthānaṁ mahēndrasya sthānaṁ caiva vivasvataḥ |
sōmasthānaṁ bhagasthānaṁ sthānaṁ kaubēramēva ca || 18 ||
dhāturvidhātuḥ sthānē ca vāyōḥ sthānaṁ tathaiva ca |
nāgarājasya ca sthānamanantasya mahātmanaḥ || 19 ||
sthānaṁ tathaiva gāyatryā vasūnāṁ sthānamēva ca |
sthānaṁ ca pāśahastasya varuṇasya mahātmanaḥ || 20 ||
kārtikēyasya ca sthānaṁ dharmasthānaṁ ca paśyati |
tataḥ śiṣyaiḥ parivr̥tō munirapyabhiniṣpatat || 21 ||
taṁ dadarśāgratō rāmō munīnāṁ dīptatējasām |
abravīdvacanaṁ vīrō lakṣmaṇaṁ lakṣmivardhanam || 22 ||
ēṣa lakṣmaṇa niṣkrāmatyagastyō bhagavānr̥ṣiḥ |
audāryēṇāvagacchāmi nidhānaṁ tapasāmimam || 23 ||
ēvamuktvā mahābāhuragastyaṁ sūryavarcasam |
jagrāha paramaprītastasya pādau parantapaḥ || 24 ||
abhivādya tu dharmātmā tasthau rāmaḥ kr̥tāñjaliḥ |
sītayā saha vaidēhyā tadā rāmaḥ salakṣmaṇaḥ || 25 ||
pratijagrāha kākutsthamarcayitvāsanōdakaiḥ |
kuśalapraśnamuktvā ca hyāsyatāmiti cābravīt || 26 ||
agniṁ hutvā pradāyārghyamatithīnpratipūjya ca |
vānaprasthēna dharmēṇa sa tēṣāṁ bhōjanaṁ dadau || 27 ||
prathamaṁ cōpaviśyātha dharmajñō munipuṅgavaḥ |
uvāca rāmamāsīnaṁ prāñjaliṁ dharmakōvidam || 28 ||
agniṁ hutvā pradāyārghyamatithiṁ pratipūjayēt |
anyathā khalu kākutstha tapasvī samudācaran || 29 ||
duḥsākṣīva parē lōkē svāni māṁsāni bhakṣayēt |
rājā sarvasya lōkasya dharmacārī mahārathaḥ || 30 ||
pūjanīyaśca mānyaśca bhavānprāptaḥ priyātithiḥ |
ēvamuktvā phalairmūlaiḥ puṣpairanyaiśca rāghavam || 31 ||
pūjayitvā yathākāmaṁ punarēva tatō:’bravīt |
idaṁ divyaṁ mahaccāpaṁ hēmaratnavibhūṣitam || 32 ||
vaiṣṇavaṁ puruṣavyāghra nirmitaṁ viśvakarmaṇā |
amōghaḥ sūryasaṅkāśō brahmadattaḥ śarōttamaḥ || 33 ||
dattau mama mahēndrēṇa tūṇī cākṣayasāyakau |
sampūrṇau niśitairbāṇairjvaladbhiriva pāvakaiḥ || 34 ||
mahārajata kōśō:’yamasirhēmavibhūṣitaḥ |
anēna dhanuṣā rāma hatvā saṅkhyē mahāsurān || 35 ||
ājahāra śriyaṁ dīptāṁ purā viṣṇurdivaukasām |
taddhanustau ca tūṇīrau śaraṁ khaḍgaṁ ca mānada || 36 ||
jayāya pratigr̥hṇīṣva vajraṁ vajradharō yathā |
ēvamuktvā mahātējāḥ samastaṁ tadvarāyudham |
dattvā rāmāya bhagavānagastyaḥ punarabravīt || 37 ||
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē araṇyakāṇḍē dvādaśaḥ sargaḥ || 12 ||
